Terapia po polsku dla osób na emigracji

Osoby, które przeprowadziły się do nowego kraju, przeżywają specyficzne wyzwania. Niektóre z nich są bardziej oczywiste, takie jak:

  • funkcjonowanie w innym języku,
  • inne zwyczaje,
  • inne fizyczne otoczenie.

Inne wyzwania są bardziej subtelne, na przykład:

  • inny stopień bezpośredniości w komunikacji,
  • inne rozpowszechnienie indywidualizmu vs. kolektywizmu w relacjach,
  • inna ekspresja emocji dopuszczana przez normy,
  • inne wyobrażenia o męskości i kobiecości,
  • inne sposoby nawiązywania relacji przyjacielskich i romantycznych,
  • tolerancja dla odchyleń od norm może być wyższa lub niższa niż ta, do której przywykło się w Polsce.

Zmiana otoczenia wiąże się ze zmianami w funkcjonowaniu emigrującej osoby i może wywołać stres podczas adaptacji.

Jednocześnie przeprowadzka jest zmianą w relacjach z osobami pozostającymi w Polsce. Może wpłynąć w różnym stopniu i w różny sposób na poszczególne relacje. Niektórzy zareagują wyższą uważnością na podtrzymanie więzi i choć np. forma spotkań zmieni się na wirtualne, ich regularność może się utrzymać lub nawet zwiększyć. Inne relacje osłabną wraz z fizycznym oddaleniem. U niektórych może pojawić się poczucie krzywdy bądź poczucie winy za tę decyzję. Te zmiany mogą wywoływać trudności podczas odnajdywania równowagi po przeprowadzce.

Niepokojące sygnały

Niektórym osobom towarzyszy poczucie osamotnienia, izolacji bądź wykorzenienia. Utrzymujące się wrażenie zagrożenia bądź ogólny lęk lub niepokój, jeśli się pojawią, mogą dodatkowo utrudniać adaptację do nowego otoczenia. Jeśli natężenie napięcia i/lub powyższych emocji jest już na tyle wysokie, że utrudnia funkcjonowanie i adaptację do nowego otoczenia, warto rozważyć sięgnięcie po pomoc.

Osoby rozważające terapię mają do dyspozycji różne opcje. Jedną z nich jest zwrócenie się do terapeutów polskojęzycznych, aby proces terapeutyczny odbywał się w języku ojczystym. Ciekawe podsumowanie, jakie raz usłyszałem, to że przynajmniej na początku osoba na emigracji akurat w Wielkiej Brytanii „myślała już po angielsku, ale uczucia przeżywała po polsku”. Faktycznie język oraz zinternalizowana od dzieciństwa kultura pochodzenia są ważnymi czynnikami w procesie uświadamiania i werbalizacji emocji oraz refleksji nad nimi. Może być w tym pomocna obecność i wsparcie terapeuty, który współdzieli częściowo ten kod językowy i kulturowy.

Terapia online

Spotkania terapeutyczne mogą odbywać się zarówno w formie fizycznej jak i online. Forma online może być równie efektywna jak praca na żywo, a jednocześnie dla części osób logistyka z nią związana jest dużo prostsza dzięki brakowi dojazdów. Konieczne jest jednak bezpieczne i komfortowe miejsce, ze stabilnym łączem, kamerką i mikrofonem, gdzie w sposób nieprzerywany, będąc niesłyszanym przez inne osoby, można odbywać spotkania online z terapeutą. Akceptacja dla formy wirtualnej poszerzyła się po stronie klientów jak i terapeutów po pozytywnych doświadczeniach, których dostarczyło mierzenie się z obostrzeniami związanymi z pandemią Covid-19. Dla osób na emigracji forma ta niesie szczególną korzyść, ponieważ może znacznie poszerzyć krąg dostępnych terapeutów. Nic nie stoi na przeszkodzie, z wyjątkiem ewentualnej różnicy stref czasowych i stabilności połączenia internetowego, aby sięgnąć po pomoc terapeuty mieszkającego w Polsce.

Konsultacje online

Oczywiście na wyzwania związane z adaptacją do nowej rzeczywistości na emigracji nie ma jednego rozwiązania. Każda osoba jest inna, różne potrzeby będą grały główną rolę u poszczególnych osób. Warto mieć świadomość, że nie trzeba decydować się od razu na terapię czy specjalistę. Wielu terapeutów rozpoczyna współpracę od konsultacji, która jest dla klienta okazją do sprawdzenia, czy to właśnie z tą osobą chce współpracować i w jakiej formie. Natomiast możliwości otrzymania wsparcia są w zasięgu i możne je wypróbować.

Piotr Robaczewski

O autorze: Pracuję w nurcie krótkoterminowym (TSR/BSFT) z osobami doświadczającymi trudności lub chcącymi zmienić w swoim życiu coś, co jest trudne do zmiany. Kształcę się również w nurcie psychoterapii Gestalt. Dziękuję za przeczytanie artykułu i zapraszam do współpracy.